Hoe succesvol leiderschap begint met leidinggeven aan jezelf 

Leestijd: 5 minuten

Er is niets nieuws onder de zon. De aloude monnik Benedictus van Nursia (480 – 547) schrijft er eeuwen geleden al over. Leidinggeven, begint met succesvol leiderschap aan jezelf. Hij beschrijft de houding die nodig is om verantwoordelijkheid en leiderschap te kunnen dragen. Leidinggeven zit niet alleen in de functies als teamleider, ondernemer, manager of directeur. Juist in allerlei functies waarin een professional werkt, of waarin je jouw leven leeft, is leidinggeven een belangrijke competentie. Benedictus geeft in die tijd al aan dat je in zekere zin de “school van zelfkennis” moet hebben doorlopen. Omdat leidinggeven begint met leidinggeven aan jezelf.

Op het moment dat je jouw blik naar binnen durft te richten en met zelfreflectie aan de slag gaat, kom je jezelf tegen. Je krijgt zicht op welke emoties en gedachten in jouw leven aanwezig zijn. Welke patronen heb jij ontwikkeld? Welke verlangens en hartstochten leven in jouw hart? Als je die stap durft te zetten, kun je ze bekijken en doorgronden. Wat vertelt het jou? Spreekt er een bepaald probleem uit? Waar heb jij jouw deuken en scheuren opgelopen in je leven? Hoe vind jij de weg terug naar jouw heldere kompas als dat onderweg soms vertroebeld raakt?

Wil je verantwoordelijkheid nemen en dragen als onderdeel van succesvol leiderschap? Dan hoort daar óók het leren kennen van jezelf bij. En waarom is dat nu zo belangrijk? Als je dit hoofdstuk overslaat, ben je minder zelfbewust. Hierdoor kun je zonder er erg in te hebben, jouw overtuigingen, patronen, vervormingen en projecties op gebeurtenissen en andere mensen richten. Als je jezelf beter leert kennen en dit blijft doen, kun je steeds vrijer, onafhankelijker en met meer helderheid in het leven staan. Jouw kompas wordt zuiver en daarmee kun je jezelf en anderen duidelijker in de goede richting sturen en beweging op gang brengen. Je voorkomt daarmee dat gedrag – menselijk gedrag – in de weg gaat zitten. Je kent de voorbeelden vast wel uit je eigen leven, bijvoorbeeld wanneer je: 

  • Jaloers bent op een ander;
  • Geen fouten kunt erkennen;
  • De ander liever laat vallen dan een hand uit te steken;
  • Agressief bent naar jezelf of de ander;
  • Niets uit handen durft te geven.
Succesvol leiderschap: een reflectiemoment

Succesvol leiderschap? Ken jezelf! Maar, hoe dan?

Twee krachtige bronnen die bijdragen aan het vergroten en ontwikkelen van leiderschap zoals ik dat zelf heb ervaren en met mij vele anderen zijn creativiteit en reflectie met rust en stilte. Een belangrijke manier om uit de achtbaan te stappen zoals het leven soms kan voelen, is een stap opzij, terug of pas op de plaats te zetten. Om ruimte te maken voor jouw stille stem die je gaat helpen om vanuit een andere invalshoek je werk te doen. Het gaat eigenlijk over jouw zielsbehoud. Het bewaken van je hart en zielsonderhoud is zo belangrijk omdat het je liefdevol dwingt te luisteren naar dat wat in je leeft. Als je blijft rennen, vliegen, vallen, opstaan en weer doorgaan, heb je grote kans dat je op een gegeven moment alleen en gebroken op de puinhopen van wat een leven kan verworden, bent beland.

“Waak over je hart: het is de bron van je leven.”(Spreuken 4:23) Dietrich Bonhoeffer (1906 – 1945) schrijft er ook over. Hij is dan nog maar 22 jaar oud. Maar hij schrijft: “Dat woordje ‘ziel’ klinkt zo vreemd te midden van de verwarring en het geschreeuw van de stemmen die zichzelf aanprijzen. Het heeft een zo rustige en stille klank, dat het nauwelijks meer uitkomt boven het razen en woeden in ons innerlijk. Maar jij mens, hebt een ziel! Let op dat je die niet verliest.” 

Creativiteit en scheppingskracht

Mensen zijn van nature makers. We hebben scheppingskracht en creatiekracht in ons. Dat heeft niet alleen uitingsvormen zoals het maken van een schilderij of een muziekstuk componeren. Creatiekracht zit in ons denken, onze woorden, onze taal, ons handelen en in onze houding. Hoe beter je weet vanuit welke principes je wilt leven, jezelf kent en jezelf kunt zijn, hoe beter je weet welke rollen je kunt én wilt vervullen in je leven. “Kennis is macht, maar alleen wijsheid is vrijheid” schreef Etty Hillesum (1914-1943) in de laatste jaren van haar jonge leven. In onze samenleving vormt de ratio, het denken, het praten, het logisch redeneren, sterk en machtig zijn, vaak de boventoon. Als je die eigenschappen hebt, kun je het ver schoppen. Maar ergens is dit een hele eenzijdige trap omhoog. Het mist de balans met het voelen, naar het in verbinding zijn met jezelf en de ander. Creatieve werkvormen zijn een geweldige aanvulling op het praten, het plannen en het bedenken. Met allerlei beeldende materialen kun je heel eenvoudig een andere werkelijkheid ervaren. De werkelijkheid

van hart en handen. Juist omdat er dingen kunnen ontstaan, het nergens op hoeft te lijken, je mag prutsen, knoeien, spelen, heeft het soms een ontzettende zeggingskracht voor jouw leven. Het maakt zichtbaar en tastbaar wat in je leeft, maar waar je je niet altijd bewust van bent.

Het creatieve proces: een onderdeel van succesvol leiderschap

Creativiteit is een belangrijk onderdeel van succesvol leiderschap. Als kind doen we dit vaak moeiteloos. Met oude planken en spijkers maken we hutten, we knutselen, tekenen, takjes en zand worden soep en met wat oude verkleedkleren zijn we koning en koningin of veranderen we in buitenaardse wezens. Het zijn de fases van een creatief proces. Het gaat speels, het hoeft niets te worden. In de activiteit bedenken, doen, kijken en maken, zit het plezier, de energie en de vreugde. Dit raken mensen in hun volwassen leven vaak kwijt.

De overtuiging dat je “iets goed moet kunnen”, “het ergens op moet lijken” of wanneer je denkt dat je “niet creatief bent”. Beeldend werken, schrijven, muziek maken, wat het ook maar is, het geeft ons zoveel mogelijkheden! Om stil te worden, om te prutsen, te spelen, vrijheid te ervaren in maken en creëren. Heel vaak ervaar je hierin “How”. Het principe waarin je alles om je heen vergeet en met volle aandacht en focus aan de slag bent. En hoe wonderlijk, maar juist dan krijg je soms de beste ingevingen voor je werk, die ene lastige situatie met je collega, een heldere kijk op een probleem waardoor je nu weet hoe je het kan oplossen.

Stilstaan is vooruitgaan

Of te wel: stilte, reflectie en creativiteit zijn eigenlijk onlosmakelijk verbonden met een volledig en succesvol leiderschap. Het is de niet altijd zichtbare stroom die in ieder mens aanwezig is. En ieder mens mag de tijd nemen om te herbronnen, om vanuit hele andere invalshoeken weer te leren spelen, prutsen en doen. Om “op adem te komen”. Om “op verhaal te komen”. Want dáár liggen de aanknopingspunten voor jouw (zelf) leiderschap.

De kracht van kwetsbaarheid, juist alsleidinggevende

Jouw mate van contact maken en verbinding leggen met anderen, zal beter gaan als je naar jezelf durft te kijken. Kwetsbaar kunt zijn. Het vraagt moed om de blik naar binnen te richten. Het vraagt moed om jezelf op een andere manier open te stellen. Het vraagt moed om stil te worden. Het vraagt moed om jouw stille stem op het spoor te komen. Het vraagt moed om jouw hart boven alles te bewaken. Maar als je het durft, wat een cadeau krijg je dan! En dan kun je zeggen: “Goed, volledig en dienstbaar leiderschap, begint met leidinggeven aan jezelf.” Je schept hiermee ruimte voor jezelf én voor de ander. Wat een gouden toekomst ga je dan tegemoet!

Over Carien Borst

Creativiteit, leiderschap en behoefte aan rust en stilte, zijn thema’s die in mijn leven altijd aanwezig zijn, maar lange tijd als aparte hoofdstukken. Het werk als manager in de zorg en creativiteit iets voor in de avonduren en de weekenden. Langzaam groeide het besef dat leiderschap, creativiteit en reflectie nu juist zo krachtig zijn, als je ze samenbrengt! Door dit samenspel, kom je in contact met wat er in je leeft, ontstaan nieuwe inzichten en brengt het verandering teweeg die bijdraagt aan jouw leiderschap.

Als je interesse hebt in de begeleidingstrajecten of ééndaagse workshop: www.carienborst.nl Voor meer informatie over het beeldend werk met onder andere deelname aan het internationale #the100dayproject2021 www.debeeldsmid.nl

Carien Borst (@carien_borst) Ik ben Carien Borst en werk samen met ambitieuze leidinggevenden en professionals die verantwoordelijkheid willen nemen voor hun eigen proces, ontwikkeling en groei. Hoe? Door creativiteit en reflectie, jouw (persoonlijk) leiderschap vergroten, ontwikkelen én laten stralen!

Share This